Yumurtalık kanseri tanısı veya şüphesi ortaya çıktığında hasta ve yakınlarının ilk sorduğu sorulardan biri genellikle şudur: “Yumurtalık kanseri için hangi doktora gitmeliyiz?”
İzmir’de yaşayan hastalar için bu soru çoğu zaman “İzmir’de yumurtalık kanseri konusunda hangi doktoru tercih etmeliyiz?” şeklinde de karşımıza çıkar. Bu son derece anlaşılır bir sorudur.
Yumurtalık kanserinde doktor seçimini yalnızca bir isim arayışı olarak değerlendirmek doğru olmaz. Özellikle ileri evre yumurtalık kanseri hastalarında önemli olan yalnızca ameliyat olmak değil; hastalığın doğru değerlendirilmesi, doğru tedavi sıralamasının belirlenmesi ve ameliyat gerekiyorsa bu cerrahinin over kanseri konusunda deneyimli bir jinekolojik onkoloji cerrahının ve gerektiğinde multidisipliner bir ekip tarafından gerçekleştirilmesidir.
Yumurtalık Kanseri İçin Hangi Doktora Gidilmeli?
Yumurtalık kanseri şüphesi veya tanısı bulunan hastaların mümkünse tedaviye başlamadan önce Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Jinekolojik onkoloji; yumurtalık, rahim, rahim ağzı, vulva ve diğer kadın genital sistem kanserlerinin tanı ve cerrahi tedavisi konusunda uzmanlaşmış bir alandır.
Yumurtalık kanseri ameliyatı, standart bir yumurtalık kisti ameliyatından oldukça farklı olabiliyor. Bu nedenle yumurtalıkta saptanan kitlenin iyi huylu bir kist mi yoksa kanser şüphesi taşıyan bir yapı mı olduğunun doğru değerlendirilmesi gerekir.
Özellikle ileri evre hastalıkta tümör yalnızca yumurtalıklarda bulunmayabilir. Karın zarına, omentuma, bağırsaklara, diyaframa, lenf nodlarına ve bazı hastalarda üst batın organlarına kadar yayılım gösterebilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde hastalığın yaygınlığının mümkün olduğunca doğru değerlendirilmesi ve tedavi planının buna göre oluşturulması gerekir.
Yumurtalık Kanserinde İlk Tedavi Planı Neden Bu Kadar Önemli?
Yumurtalık kanserinde tedavi planlanırken en önemli sorulardan biri “Önce ameliyat mı yapılmalı, yoksa önce kemoterapi mi verilmelidir?”. Bu sorunun her hasta için aynı cevabı yoktur. Bazı hastalarda önce ameliyat ve ardından kemoterapi en uygun yaklaşım olabilir. Bazı ileri evre hastalarda ise biyopsi ile tanının doğrulanmasının ardından önce kemoterapi, daha sonra interval sitoredüktif cerrahi uygulanması daha doğru olabilmektedir.
Tedavi planına karar verilirken yalnızca tümörün büyüklüğüne veya CA-125 değerine bakılmaz. Hastalığın karın içerisindeki dağılımı, görüntüleme bulguları, hastanın genel sağlık durumu, cerrahinin riskleri ve en önemlisi görülebilen tümörün tamamen çıkarılabilme olasılığı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sebeple yumurtalık kanseri tedavisinde amaç hastayı mümkün olan en kısa sürede ameliyat etmek değil, doğru hastaya doğru zamanda doğru tedaviyi uygulamaktır.
Yumurtalık Kanseri Ameliyatının Amacı Nedir?
Yumurtalık kanseri ameliyatı yalnızca yumurtalıkları veya karın içerisindeki büyük kitleyi çıkarmak değildir. Özellikle ileri evre hastalıkta cerrahinin temel hedefi, uygun hastalarda gözle görülebilen tüm tümör odaklarının mümkün olduğunca tamamen çıkarılmasıdır. Buna komplet sitoredüksiyon adı verilir.
Hasta açısından daha basit ifade etmek gerekirse amaç yalnızca büyük kitleyi çıkarmak değil, mümkün olduğunda karın içerisinde görülebilen tüm kanser odaklarını temizlemektir. Bundan dolayı ameliyat öncesinde sorulması gereken soru yalnızca “Kitle çıkarılabilir mi?” değildir. Daha önemli soru “Görülebilen hastalığın tamamını güvenli şekilde çıkarmayı hedefleyen kapsamlı bir ameliyat yapılabilir mi?” olmalıdır derim.
İleri Sitoredüktif Cerrahi Nedir?
İleri evre yumurtalık kanserinde tümör karın içerisinde farklı bölgelere yayılmış olabilir. Bu durumda gözle görülebilen hastalığın tamamen çıkarılabilmesi için standart jinekolojik ameliyatların ötesinde işlemler gerekebilir.
Hastalığın bulunduğu bölgelere göre ameliyat sırasında;
- Karın zarındaki tümörlü alanların çıkarılması,
- Omentumun çıkarılması,
- Diyafram üzerindeki tümörlerin temizlenmesi,
- Gerektiğinde diyaframa yönelik cerrahi,
- Rektum veya kalın bağırsağın bir bölümünün çıkarılması,
- Gerekli durumlarda lenf nodlarına yönelik cerrahi,
- Dalak veya karaciğer yüzeyindeki tümör odaklarına müdahale,
- Üriner sisteme yönelik ek cerrahi işlemler,
- Üst batındaki diğer tümör odaklarının çıkarılması gerekebilmektedir.
Her hastaya bu işlemlerin tamamının yapılması gerekmez. Cerrahinin kapsamı hastalığın nerelere yayıldığına, hastanın genel durumuna ve yapılacak işlemin hastaya sağlayacağı onkolojik faydaya göre belirlenmelidir. Bu nedenle ileri sitoredüktif cerrahi, yalnızca büyük bir ameliyat anlamına gelmez; doğru hastada, doğru zamanda ve uygun risklerle planlanan kapsamlı bir cerrahi yaklaşımı ifade eder.
Yumurtalık Kanseri Ameliyatında Cerrah Seçimi Neden Önemlidir?
Yumurtalık kanseri cerrahisinde en önemli noktalardan biri, ilk ameliyatı gerçekleştirecek cerrahın ileri sitoredüktif cerrahi konusunda deneyimli olmasıdır. Çünkü ileri evre over kanseri tedavisinde ameliyat bazen yalnızca rahim ve yumurtalıkların alınmasından ibaret değildir. Hastalığın yayılımına göre peritonektomi, diyafram cerrahisi, bağırsak rezeksiyonu veya üst batına yönelik cerrahi işlemler gerekebilmektedir.
Bu nedenle cerrahın yalnızca jinekolojik kanser cerrahisinde değil, ileri over kanseri cerrahisinin planlanması ve uygulanması konusunda da deneyimli olması önemlidir.
Burada çok önemli bir noktanın altını çizmem gerekir:
- Daha büyük ameliyat her zaman daha iyi ameliyat anlamına gelmez.
- Amaç mümkün olan en fazla organı çıkarmak değildir.
- Amaç; doğru hastaya, doğru zamanda, kabul edilebilir risklerle ve mümkün olan en iyi onkolojik sonucu hedefleyen cerrahiyi uygulamaktır.
Multidisipliner Ekip Neden Önemlidir?
İleri evre yumurtalık kanseri cerrahisi bazı hastalarda tek bir branşın sınırlarını aşabilir. Örneğin tümör bağırsaklara, üriner sisteme, diyaframa veya üst batın organlarına yayılmış olabilir. Bu durumlarda Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi uzmanının gerektiğinde; Genel Cerrahi, Üroloji, Medikal Onkoloji, Radyoloji, Patoloji, Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım ekipleriyle koordineli çalışabilmesi önemlidir.
Multidisipliner yaklaşım yalnızca ameliyat sırasında başka bir cerrahın ameliyata katılması anlamına gelmez. Hastanın önce ameliyat mı yoksa kemoterapi mi alacağı, cerrahinin ne zaman yapılacağı ve ameliyat sonrasında tedavinin nasıl devam edeceği de ekip halinde değerlendirilmelidir.
Her İleri Evre Yumurtalık Kanseri Hastası Ameliyat Edilebilir mi?
İleri evre olması, bir hastanın mutlaka ameliyat edilemeyeceği anlamına gelmez. Aynı şekilde, teknik olarak ameliyat yapılabilmesi de her hastanın hemen ameliyat edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Bazı ileri evre hastalarda deneyimli bir ekip tarafından kapsamlı sitoredüktif cerrahi uygulanabilir. Bazı hastalarda ise başlangıçta tüm hastalığın çıkarılma ihtimali düşük olabilir veya hastanın genel durumu büyük bir ameliyat için uygun olmayabilir.
Bu gibi durumlarda önce kemoterapi verilerek hastalığın tedaviye yanıtının değerlendirilmesi ve daha sonra ameliyat planlanması daha uygun olabilmeketedir.
Önemli olan “ameliyat yapılabilir mi?” sorusundan önce “bu hasta için en doğru tedavi sıralaması nedir?” sorusunun cevaplanmasıdır.
“Ameliyat Edilemez” Denilen Hastalarda İkinci Görüş Alınmalı mı?
İleri evre yumurtalık kanseri düşünülen, kapsamlı bir ameliyat planlanan veya “ameliyat edilemez” değerlendirmesi yapılan bazı hastalarda ikinci bir jinekolojik onkoloji görüşü yararlı olabilir.
İkinci görüş almak ilk değerlendirmeyi yapan hekime güvensizlik anlamına gelmez. İkinci görüş alınmasındaki amaç; görüntülemelerin, varsa patoloji sonuçlarının ve hastanın genel durumunun ileri over kanseri cerrahisi konusunda deneyimli başka bir ekip tarafından yeniden değerlendirilmesidir. Çünkü bazı hastalarda tedavinin başlangıcında verilecek primer cerrahi veya önce kemoterapi kararı, sonraki tedavi sürecinin önemli bir bölümünü belirleyebilir.
İzmir’de Yumurtalık Kanseri Doktoru Seçerken Hangi Soruları Sorabilirsiniz?
İzmir’de yumurtalık kanseri tedavisi için doktor araştırırken doğru soruları sormak, tedavi sürecini daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.
Doktor görüşmesinde şu soruları sorabilirsiniz:
- Hastalığım hangi evrede görünüyor?
- Kanser karın içerisinde hangi bölgelere yayılmış?
- Sizce önce ameliyat mı, yoksa önce kemoterapi mi daha uygun? Neden?
- Ameliyatla görülebilen tüm tümörün çıkarılabileceğini düşünüyor musunuz?
- Bağırsakta hastalık varsa aynı ameliyatta müdahale edilebiliyor mu?
- Diyafram veya üst batında hastalık varsa bu bölgelerde cerrahi uygulanabiliyor mu?
- Gerekirse Genel Cerrahi veya Üroloji ekibi ameliyata dahil olabiliyor mu?
- Ameliyatın hedefi gözle görülebilen tüm hastalığın çıkarılması mı?
- Ameliyat sonrasında yoğun bakım gerekirse gerekli altyapı mevcut mu?
Bu soruların amacı doktoru sınamak değildir. Soruların amacı hasta ve ailesinin planlanan tedaviyi ve cerrahinin kapsamını anlayarak karar sürecine katılabilmesidir.
İzmir’de Yumurtalık Kanseri Doktoru Ararken Nelere Bakılmalı?
Yumurtalık kanseri konusunda doktor veya merkez araştırırken yalnızca hastane adına veya hekimin internetteki görünürlüğüne bakmak yerine üç temel noktayı birlikte değerlendirmek daha doğru olur:
- Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi Uzmanlığı: Yumurtalık kanseri tedavisinin planlanması ve cerrahisi bu alanda özel eğitim ve deneyim gerektirir.
- İleri Sitoredüktif Cerrahi Deneyimi: Özellikle ileri evre hastalıkta gerektiğinde periton, diyafram, bağırsak veya üst batına yönelik cerrahileri planlayabilecek ve uygulayabilecek deneyim önemlidir.
- Multidisipliner Ekip ve Hastane Altyapısı: Gerektiğinde farklı cerrahi branşların ameliyata katılabilmesi, medikal onkolojiyle koordinasyon ve büyük cerrahiler sonrasında yoğun bakım desteğinin bulunması önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Yumurtalık kanseri için hangi doktora gidilir?
Yumurtalık kanseri şüphesi veya tanısı bulunan hastaların Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmesi önerilir.
Yumurtalık kanseri ameliyatını kim yapmalı?
Özellikle ileri evre yumurtalık kanserinde cerrahinin, over kanseri ve ileri sitoredüktif cerrahi konusunda deneyimli bir jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından planlanması önemlidir.
Yumurtalık kanseri ameliyatında bağırsak alınabilir mi?
Hastalığın bağırsaklara yayıldığı bazı hastalarda tümörün tamamen çıkarılabilmesi için bağırsağın bir bölümünün çıkarılması gerekebilir. Ancak bu işlem her hastada gerekli değildir.
Yumurtalık kanserinde önce ameliyat mı, kemoterapi mi yapılır?
Her iki yaklaşım da uygun hastalarda kullanılabilir. Karar; hastalığın yayılımı, komplet sitoredüksiyon olasılığı, hastanın genel durumu ve multidisipliner değerlendirme sonucunda verilmelidir.
İleri evre yumurtalık kanseri ameliyat edilebilir mi?
Uygun olan hastalarda ileri evre yumurtalık kanseri cerrahi olarak tedavi edilebilir. Ancak bazı hastalarda önce kemoterapi uygulanması daha doğru olabilir. Evre tek başına ameliyat kararını belirlemez.
Yumurtalık kanseri ameliyatı ne kadar sürer?
Standart bir süre yoktur. Hastalığın yaygınlığına ve yapılması gereken cerrahi işlemlere göre ameliyat süresi önemli ölçüde değişebilir.
Doğru Cerrah Kadar Doğru Tedavi Stratejisi de Önemlidir
Yumurtalık kanseri tanısı alan hasta ve yakınlarının internette “İzmir’de en iyi yumurtalık kanseri doktoru kim?” sorusunu araştırması son derece doğaldır. Ancak tek bir isimden daha önemli olan bazı kriterler vardır. Yumurtalık kanserinde önemli olan yalnızca ameliyat olmak değil; doğru hastanın doğru zamanda, bu konuda deneyimli bir jinekolojik onkoloji cerrahı ve gerektiğinde multidisipliner bir ekip tarafından ameliyat edilmesidir.
Özellikle ileri evre yumurtalık kanserinde ilk ameliyatı yapacak cerrahın ileri sitoredüktif cerrahi deneyimi önemlidir. Gerektiğinde peritonektomi, diyafram cerrahisi, bağırsak rezeksiyonu ve üst batına yönelik cerrahi işlemleri gerçekleştirebilecek veya bu işlemleri multidisipliner bir ekiple planlayabilecek altyapının bulunması gerekir.
Ancak amaç mümkün olan en büyük ameliyatı yapmak değildir. Amaç doğru hastaya, doğru zamanda, güvenli şekilde ve mümkünse gözle görülebilen tüm hastalığın çıkarılmasını hedefleyen kişiselleştirilmiş bir tedavi uygulamaktır. Bu sebeple yumurtalık kanseri tanısı veya şüphesi bulunan bir hastada belki de ilk sorulması gereken soru: “Beni kim ameliyat edecek?” değil, “Benim için en doğru tedavi planı nedir ve bu planı uygulayabilecek deneyimli bir ekip var mı?” olmalıdır.
Doç. Dr. Ulaş Solmaz’ın Son Sözü
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve buradaki bilgiler kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez. Yumurtalık kanseri tedavisi; hastanın muayenesi, görüntüleme sonuçları, patoloji ve laboratuvar bulguları ile genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek kişiye özel olarak planlanmalıdır.
