HPV ve HPV Testi Nedir? HPV Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?

HPV, yani Human Papilloma Virus, Türkçesiyle İnsan Papilloma Virüsü, cinsel temas yoluyla bulaşabilen en yaygın virüslerden biridir. HPV’nin bazı tipleri genital siğillere neden olurken, bazı yüksek riskli tipleri başta rahim ağzı kanseri olmak üzere farklı kanser türleriyle ilişkilendirilebilir.

HPV enfeksiyonu genellikle belirti vermeden ilerler ve kişi HPV taşıdığını fark etmeyebilir. Özellikle rahim ağzı kanseri açısından risk oluşturan yüksek riskli HPV tiplerinin erken dönemde tespit edilmesi, düzenli tarama testleriyle mümkün olmaktadır.

HPV testi, rahim ağzı kanseri taramasında kullanılan önemli yöntemlerden biridir. Smear testiyle birlikte veya uygun durumlarda tek başına yapılarak rahim ağzında kanser öncüsü değişikliklerin erken dönemde fark edilmesine yardımcı olur. HPV testinin pozitif çıkması doğrudan kanser anlamına gelmez; ancak kişinin daha dikkatli takip edilmesi gerektiğini gösterir.

HPV Nedir?

HPV, cilt ve mukozalarda enfeksiyona neden olabilen bir virüstür. Günümüzde 200’den fazla HPV tipi tanımlanmıştır. Bu tiplerin bir kısmı geçici enfeksiyonlara neden olurken, bazıları genital siğillere veya rahim ağzı kanseri gibi ciddi hastalıklara zemin hazırlayabilir.

HPV tipleri genel olarak düşük riskli ve yüksek riskli olarak iki grupta değerlendirilir. Düşük riskli HPV tipleri daha çok genital siğillerle ilişkilidir. Genital siğillere en sık neden olan düşük riskli tipler; HPV 6 ve HPV 11 olarak bilinir.

Yüksek riskli HPV tipleri ise rahim ağzı kanseri gelişimi açısından önemlidir. HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanseriyle en güçlü ilişkisi bulunan tipler arasındadır. Bunun yanında HPV 31, 33, 45, 52 ve 58 gibi farklı yüksek riskli tipler de rahim ağzında hücresel değişikliklere neden olabilmektedir.

Çoğu kişide bağışıklık sistemi virüsü zaman içinde baskılar veya vücuttan temizler. Bu sebeple her HPV enfeksiyonu kansere dönüşmez. Fakat bazı kişilerde virüs kalıcı hale gelebilmektedir. Kalıcı yüksek riskli HPV enfeksiyonu, yıllar içinde rahim ağzında kanser öncüsü hücresel değişikliklere yol açabilmektedir.

HPV Testi Nedir?

HPV testi, rahim ağzından alınan sürüntü örneğinde HPV DNA’sının araştırıldığı bir tarama testidir. Bu test ile rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinin vücutta bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

HPV testi, halk arasında bazen kandan veya idrardan yapılan bir test gibi düşünülse de kandan ve idrardan yapılan bir test değildir. Kadınlarda HPV testi, jinekolojik muayene sırasında rahim ağzından alınan hücre veya sıvı örneğiyle yapılır.

HPV testinin amacı, rahim ağzı kanserine yol açabilecek yüksek riskli HPV tiplerini erken dönemde belirlemektir. Böylece rahim ağzında kanser öncesi lezyonlar gelişmişse, hastalık kansere ilerlemeden önce fark edilebilir ve gerekli tedavi planlanabilir.

HPV testi yalnızca virüsün varlığını değil, bazı testlerde virüsün hangi tipe ait olduğunu da gösterebilir. Bu özellikle HPV 16 ve HPV 18 gibi yüksek riskli tiplerin saptanması açısından önemlidir.

HPV Testi Öncesi Nelere Dikkat Edilmelidir?

HPV testinin daha sağlıklı sonuç vermesi için test öncesinde bazı konulara dikkat edilmesi önemlidir:

• Adet döneminde test yaptırılmamalıdır: HPV testinin adet kanaması sırasında yapılması önerilmez. Kanama, rahim ağzından alınan örneğin değerlendirilmesini zorlaştırabilir.
• Testten önce cinsel ilişkiye ara verilmelidir: Testten önceki 24-48 saat içinde cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir. Bu durum, alınacak örneğin daha sağlıklı değerlendirilmesine yardımcı olur.
• Vajinal ürünler kullanılmamalıdır: Test öncesinde vajinal duş yapılmamalı; vajinal krem, fitil veya benzeri ürünler kullanılmamalıdır. Bu tür uygulamalar rahim ağzından alınacak örneğin kalitesini etkileyebilir.
• Aşırı temizlik uygulamalarından kaçınılmalıdır: Test öncesinde özel bir hazırlık gerekmez. Dış genital bölgenin normal hijyeninin sağlanması yeterlidir. Parfümlü ürünler, yoğun temizlik ürünleri veya vajinal uygulamalar tercih edilmemelidir.
• Test için uygun zaman seçilmelidir: HPV testi için en uygun zaman, adet kanamasının tamamen bitmesinden sonraki birkaç günlük dönemdir. Şüpheli bir durum varsa test zamanı doktor tarafından belirlenmelidir.

HPV Testi Nasıl Yapılır?

HPV testi, jinekolojik muayene sırasında kısa sürede yapılabilen bir işlemdir. Muayene sırasında rahim ağzından özel bir fırça veya çubuk yardımıyla sürüntü örneği alınır. Alınan örnek laboratuvara gönderilir ve moleküler yöntemlerle HPV DNA’sı açısından incelenir.

HPV testi genellikle birkaç dakika sürer. Çoğu hasta için ağrılı bir işlem değildir. Hafif bir baskı veya kısa süreli rahatsızlık hissi olabilir ancak günlük yaşama dönmeyi engelleyen bir uygulama değildir.

HPV testi smear testiyle aynı seansta yapılabilir. Aynı muayene sırasında alınan örneklerle hem HPV varlığı hem de rahim ağzındaki hücresel değişiklikler değerlendirilebilir.

Eğer hastada genital siğil varsa, doktor gerekli görürse siğillerden veya şüpheli lezyonlardan da örnek alabilir. Ancak rahim ağzı kanseri taraması açısından temel değerlendirme, rahim ağzından alınan sürüntü örneğiyle yapılır.

HPV testi sonucunun çıkma süresi; laboratuvarın çalışma düzenine göre değişebilir. Genellikle birkaç iş günü içinde sonuç alınabilir. Bazı merkezlerde DNA tabanlı testler ve genotipleme testleri daha uzun sürede sonuçlanabilir.

HPV testi pozitif çıkarsa sorusunun cevabını aşağıdaki videodaki sohbette anlatıyorum.

HPV Testi Kimlere Yapılır?

HPV testi, özellikle rahim ağzı kanseri taramasında kullanılan bir yöntemdir. Türkiye’de ulusal tarama programı kapsamında 30-65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi önerilmektedir.

Düzenli tarama, rahim ağzı kanserinin erken dönemde önlenebilmesi açısından büyük önem taşır. Çünkü rahim ağzı kanseri çoğu zaman kanser öncesi lezyonlardan gelişir ve bu süreç yıllar içinde ilerleyebilir. Tarama testleri sayesinde bu değişiklikler erken aşamada fark edilebilir.

HPV testi yalnızca şikâyeti olan kişilere yapılan bir test değildir. Hiçbir belirti olmasa bile belirli yaş aralığındaki kadınların düzenli olarak taramaya katılması önerilir. Çünkü yüksek riskli HPV tipleri çoğu zaman belirti vermez.

HPV pozitifliği olan, smear testinde anormallik saptanan, bağışıklık sistemi zayıf olan veya doktor tarafından riskli kabul edilen kişilerde takip aralığı ve yapılacak ek değerlendirmeler kişiye göre değişebilir.

Türkiye’de HPV Testi Nerede Yapılır?

Türkiye’de tarama amaçlı HPV testleri, Sağlık Bakanlığı’na bağlı merkezlerde ücretsiz olarak yapılabilmektedir. KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve Aile Sağlığı Merkezleri bu taramaların yapılabildiği kurumlardır.

Aile Sağlığı Merkezlerinde veya ilgili tarama merkezlerinde alınan örnekler laboratuvar ortamında değerlendirilir. Sonuçlara göre kişi bilgilendirilir ve gerekirse ileri değerlendirme için uygun sağlık kuruluşlarına yönlendirilir.

Bunun yanında özel hastanelerde, tıp merkezlerinde, kadın hastalıkları ve doğum kliniklerinde ve bazı özel laboratuvarlarda da HPV testi yaptırmak mümkündür. Özel merkezlerde testin kapsamı, ücretlendirme ve sonuç süresi kuruma göre değişebilir.

Erkeklerde HPV Testi Yapılır mı?

HPV hem kadınlarda hem erkeklerde görülebilen bir virüstür. Ancak erkeklerde HPV testi, kadınlardaki gibi rutin tarama programı şeklinde standart olarak uygulanmaz. Erkeklerde HPV çoğu zaman genital siğil, anüs çevresinde lezyon veya şüpheli cilt değişiklikleriyle fark edilir.

Erkeklerde şüpheli siğil veya lezyon varsa üroloji, dermatoloji ya da ilgili uzmanlık alanı tarafından değerlendirme yapılabilir. Gerekli görülen durumlarda lezyondan örnek alınabilir veya biyopsi yapılabilir.

Erkeklerde genel amaçlı rutin HPV taraması, kadınlardaki rahim ağzı kanseri taraması kadar standart değildir. Bu nedenle erkek hastalarda değerlendirme genellikle şikâyet, muayene bulgusu, risk faktörleri ve lezyon varlığına göre planlanır.

HPV Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?

HPV testi sonucu genel olarak negatif veya pozitif olarak değerlendirilir. Negatif sonuç, test edilen yüksek riskli HPV tiplerinin örnekte saptanmadığını gösterir. Pozitif sonuç ise HPV DNA’sının örnekte bulunduğunu ifade eder.

Pozitif sonuç, kişinin kanser olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle yüksek riskli HPV tipleri saptanmışsa rahim ağzı kanseri riski açısından daha dikkatli takip gerekir.

Sonuç değerlendirilirken yalnızca HPV pozitifliği değil, HPV tipi, smear sonucu, hastanın yaşı, önceki testleri ve muayene bulguları birlikte ele alınır. Bu nedenle HPV testi sonucu mutlaka uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir.

HPV Pozitif Ne Demek?

HPV testinin pozitif çıkması, test edilen HPV tiplerinden birinin veya birkaçının vücutta bulunduğunu gösterir. Bu sonuç birçok kişide kaygıya neden olabilir; ancak HPV pozitifliği doğrudan kanser olunduğu anlamına gelmez.

HPV enfeksiyonu oldukça yaygındır. Bağışıklık sistemi çoğu kişide virüsü zaman içinde baskılayabilir veya vücuttan temizleyebilir. Bu nedenle HPV pozitifliği tek başına kanser tanısı değildir.

Bununla birlikte, özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin saptanması durumunda düzenli takip önemlidir. HPV 16 ve HPV 18 gibi tipler rahim ağzı kanseri açısından daha yüksek risk taşıdığı için doktor, smear sonucu ve hastanın genel durumuna göre kolposkopi gibi ileri değerlendirmeler önerebilir.

HPV pozitifliği saptanan kişilerde sigara kullanımı, düzensiz beslenme, bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya sağlıksız yaşam alışkanlıkları sürecin yönetiminde önem taşıyabilir. Bağışıklık sisteminin güçlü tutulması, HPV enfeksiyonunun kontrol altına alınmasında destekleyici bir faktördür.

HPV Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur?

HPV testi pozitif çıktığında öncelikle virüsün hangi tipte olduğu değerlendirilir. Düşük riskli HPV tipleri daha çok genital siğillerle ilişkilidir. Yüksek riskli HPV tipleri ise rahim ağzı kanseri açısından daha yakın takip gerektirebilir.

Bu sonuç, kesin bir hastalık tanısı değil, dikkat edilmesi gereken bir uyarıdır. Doktor; HPV tipini, smear sonucunu, hastanın yaşını ve önceki testlerini birlikte değerlendirerek takip planı oluşturur.

Bazı hastalarda yalnızca belirli aralıklarla kontrol yeterli olabilirken, bazı hastalarda kolposkopi gerekebilir. Kolposkopi sırasında rahim ağzı özel bir cihazla büyütülerek ayrıntılı şekilde incelenir. Şüpheli alan görülürse küçük biyopsiler alınabilir.

HPV Pozitif Ama Siğil Yoksa Ne Olur?

HPV testi pozitif çıkmasına rağmen siğil olmaması sık karşılaşılan bir durumdur. Özellikle yüksek riskli HPV tipleri çoğu zaman genital siğil oluşturmaz ve belirti vermeden ilerleyebilir.

Siğil olmaması, virüsün vücutta olmadığı anlamına gelmez. HPV DNA testi pozitifse virüs saptanmış demektir. Bu durumda takip, HPV tipine ve smear sonucuna göre planlanır.

HPV pozitif ama siğil yoksa kişinin mutlaka paniğe kapılması gerekmez. Ancak özellikle yüksek riskli HPV pozitifliği varsa jinekolojik değerlendirme ve düzenli takip ihmal edilmemelidir.

HPV 16 Pozitif Ne Demek?

HPV 16 pozitifliği, yüksek riskli HPV tiplerinden biri olan HPV 16’nın vücutta bulunduğunu gösterir. HPV 16, rahim ağzı kanseriyle en sık ilişkilendirilen HPV tiplerinden biridir.

Bu sonucun pozitif çıkması kanser tanısı anlamına gelmez. Ancak HPV 16 pozitifliği daha dikkatli değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Smear testi, muayene bulguları ve önceki tarama sonuçları dikkate alınarak takip planı oluşturulur.

Doktor gerekli görürse kolposkopi ile rahim ağzını ayrıntılı olarak değerlendirebilir.

HPV 18 Pozitif Ne Demek?

HPV 18 pozitif sonucu, yüksek riskli HPV tiplerinden biri olan HPV 18’in vücutta bulunduğunu gösterir. HPV 18 de rahim ağzı kanseri ile ilişkili önemli tiplerden biridir.

Bu sonucun pozitif çıkması kanser olunduğu anlamına gelmez. Ancak smear sonucu, hastanın yaşı, önceki testleri ve muayene bulguları dikkate alınarak daha yakın takip gerekebilir.

HPV 18 pozitifliği olan kişilerde doktor gerekli görürse kolposkopi ile rahim ağzını ayrıntılı olarak inceleyebilir.

HPV 31 Pozitif Ne Demek?

HPV 31 pozitifliği, yüksek risk grubunda yer alan HPV tiplerinden birinin saptandığını gösterir. HPV 31 de rahim ağzında hücresel değişikliklere yol açabilecek tipler arasında değerlendirilir.

Bu durumda hastanın yalnızca test sonucuna göre değil, smear sonucu ve jinekolojik muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir. Takip aralığı ve gerekirse kolposkopi kararı doktor tarafından belirlenir.

HPV 45 Pozitif Ne Demek?

HPV 45, rahim ağzı kanseri açısından yüksek riskli kabul edilen HPV tiplerinden biridir. HPV 45 pozitifliği, virüsün vücutta bulunduğunu gösterir ancak tek başına kanser anlamına gelmez.

Bu sonuçta önemli olan, rahim ağzında hücresel değişiklik olup olmadığının değerlendirilmesidir. Bu nedenle HPV 45 pozitifliği olan kişilerde düzenli jinekolojik takip ve gerektiğinde ileri inceleme önemlidir.

HPV Negatif Ne Demek?

HPV testinin negatif çıkması, test edilen yüksek riskli HPV tiplerinin rahim ağzından alınan örnekte saptanmadığını gösterir. Bu sonuç rahim ağzı kanseri açısından önemli ölçüde güven verici kabul edilir.

Ancak HPV negatif sonucu, kişinin hayatı boyunca HPV ile karşılaşmayacağı anlamına gelmez. HPV sonradan da bulaşabilir. Bu nedenle düzenli tarama programlarına devam edilmesi gerekir.

HPV negatif ve smear negatif olan kişilerde rahim ağzı kanseri gelişme riski oldukça düşüktür. Bu durumda doktorun önerisine göre belirlenen aralıklarla rutin tarama testlerine devam edilir.

HPV Pozitif Smear Negatif Ne Anlama Gelir?

HPV pozitif, smear negatif sonucu; vücutta HPV bulunduğunu ancak smear testinde rahim ağzı hücrelerinde anormallik saptanmadığını gösterir. Bu durum kanser anlamına gelmez.

Ancak özellikle yüksek riskli HPV tipleri saptanmışsa takip önemlidir. Doktor, HPV tipine ve hastanın risk durumuna göre belirli aralıklarla tekrar test isteyebilir veya kolposkopi önerebilir.

Bu sonuçta asıl amaç, virüsün kalıcı hale gelip gelmediğini ve rahim ağzında hücresel değişiklik oluşturup oluşturmadığını izlemektir.

HPV DNA Testi ile Smear Testi Aynı mı?

HPV DNA testi ve smear testi aynı şey değildir. Her iki test de rahim ağzı kanseri taramasında kullanılır ancak değerlendirdikleri şey farklıdır.

HPV DNA testinde rahim ağzından alınan örnekte yüksek riskli HPV tiplerinin varlığı araştırılır. Yani test, rahim ağzı kanseriyle ilişkili virüs tiplerinin bulunup bulunmadığını gösterir.

Bu nedenle HPV testi virüsü, smear testi ise hücresel değişiklikleri araştırır. Bazı durumlarda iki testin birlikte yapılması, rahim ağzı kanseri taramasında daha kapsamlı bilgi sağlayabilir.

HPV Tipleri Nelerdir?

HPV’nin 200’den fazla tipi vardır. Bu tiplerin hepsi kansere neden olmaz. Jinekolojik açıdan en önemli ayrım, HPV tiplerinin düşük riskli ve yüksek riskli olarak sınıflandırılmasıdır.

Düşük riskli HPV tipleri genellikle genital siğillerle ilişkilidir. HPV 6 ve HPV 11 bu grupta en sık bilinen tiplerdir. Bu tipler çoğunlukla kanserle ilişkili değildir ancak genital bölgede kondilom adı verilen siğillere yol açabilir.

Yüksek riskli HPV tipleri ise rahim ağzı kanseri gelişimi açısından önemlidir. HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanserleriyle en güçlü ilişkiye sahip tipler arasındadır. Bunun dışında HPV 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 ve 68 gibi tipler de yüksek riskli grupta değerlendirilir.

HPV tipinin bilinmesi, hastanın nasıl takip edileceği açısından önemlidir. Özellikle HPV 16 ve HPV 18 pozitifliğinde daha dikkatli değerlendirme gerekebilir.

HPV Belirtileri Nelerdir?

HPV enfeksiyonu çoğu zaman belirti vermez. Kişi HPV taşıdığını bilmeden uzun süre yaşayabilir. Özellikle yüksek riskli HPV tipleri rahim ağzında belirgin bir şikâyete yol açmadan hücresel değişikliklere neden olabilir.

Düşük riskli HPV tipleri ise genital siğillerle belirti verebilir. Genital siğiller düz, kabarık veya karnabahar benzeri görünüme sahip olabilir. Kadınlarda vulva, vajina, rahim ağzı veya anüs çevresinde; erkeklerde penis ve anüs çevresinde görülebilir.

Bazı kişilerde siğiller kaşıntı, tahriş, rahatsızlık hissi veya hafif ağrıya neden olabilir. Ancak HPV’nin belirti vermemesi, virüsün olmadığı anlamına gelmez.

HPV Belirtileri Ne Zaman Ortaya Çıkar?

HPV enfeksiyonu vücuda girdikten sonra her zaman hemen belirti vermez. Bazı kişilerde virüs kısa sürede bağışıklık sistemi tarafından baskılanabilirken, bazı kişilerde aylar veya yıllar boyunca sessiz kalabilir.

Genital siğiller genellikle bulaştan sonraki haftalar veya aylar içinde ortaya çıkabilir. Ancak bu süre kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde siğiller daha geç fark edilebilir.

Yüksek riskli HPV tipleri çoğu zaman siğil oluşturmaz ve belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle kişinin HPV taşıyıp taşımadığını yalnızca belirtilere bakarak anlaması mümkün değildir. Düzenli HPV DNA testi ve smear taramaları bu nedenle önemlidir.

Kadınlarda HPV Belirtileri

Kadınlarda HPV enfeksiyonu çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir. Kadın genital bölgesinin yapısı nedeniyle siğiller veya lezyonlar her zaman kolay fark edilmeyebilir. Bu nedenle düzenli jinekolojik muayene önemlidir.

Kadınlarda HPV belirtileri arasında vulvada, vajinada, rahim ağzında veya anüs çevresinde siğil benzeri kabarıklıklar görülebilir. Bu lezyonlar küçük, kabarık, düz ya da karnabahar görünümünde olabilir.

Bazı kadınlarda kaşıntı, tahriş, ciltte hassasiyet veya cinsel ilişki sırasında rahatsızlık hissi oluşabilir. Yüksek riskli HPV tipleri ise çoğu zaman siğil yapmadan sessiz ilerler.

Rahim ağzı kanseri gelişmişse ilişki sonrası kanama, adet dışı kanama, kötü kokulu veya olağandışı vajinal akıntı, pelvik ağrı ve cinsel ilişki sırasında ağrı gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtiler yalnızca HPV’ye özgü değildir; ancak mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Erkeklerde HPV Belirtileri

Erkeklerde HPV çoğu zaman belirti vermeyebilir. Kişi virüsü taşıdığı halde hiçbir şikâyet hissetmeyebilir. Bu durum hem tanının gecikmesine hem de bulaş riskinin fark edilmemesine neden olabilir.

Erkeklerde en sık görülen HPV belirtisi genital siğillerdir. Siğiller penis, skrotum, kasık bölgesi veya anüs çevresinde ortaya çıkabilir. Genellikle cilt renginde ya da pembe tonlarda kabarıklıklar şeklinde görülür.

Bazı erkeklerde kaşıntı, yanma, tahriş veya nadiren siğillerde kanama olabilir. Yüksek riskli HPV tipleri ise siğil oluşturmadan da hücresel değişikliklere yol açabilir.

Erkeklerde şüpheli lezyon, genital siğil veya anal bölgede uzun süre geçmeyen değişiklikler varsa üroloji ya da dermatoloji uzmanına başvurulması gerekir.

HPV Kanser Belirtileri Nelerdir?

Yüksek riskli HPV tipleri uzun süre kalıcı olduğunda bazı kanser türleriyle ilişkilendirilebilir. Kadınlarda en sık ilişkilendirilen kanser rahim ağzı kanseridir. Bunun yanında vulva, vajina, anüs, penis ve baş-boyun bölgesi kanserleriyle de ilişkili olabilir.

Rahim ağzı kanseri başlangıçta çoğu zaman belirti vermeyebilir. İlerleyen süreçte adet dışı kanama, cinsel ilişki sonrası kanama, kötü kokulu vajinal akıntı, pelvik ağrı ve ilişki sırasında ağrı görülebilir.

Vulva bölgesinde gelişen hastalıklarda uzun süre geçmeyen kaşıntı, yanma, ciltte renk değişikliği, kabarıklık, açık yara veya hassasiyet gibi bulgular olabilir.

Bu belirtiler farklı hastalıklara bağlı da gelişebilir. Ancak uzun süre devam eden veya tekrarlayan şikâyetlerde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.

Ağızda, Dilde ve Boğazda HPV Belirtileri Nelerdir?

HPV yalnızca genital bölgeyi etkilemez. Oral temasla ağız, dil ve boğaz bölgesinde de enfeksiyon gelişebilir. Bu bölgelerde HPV çoğu zaman belirti vermeden seyredebilir.

Ağız içinde siğil benzeri kabarıklıklar, uzun süre iyileşmeyen yaralar, dil üzerinde papillom benzeri oluşumlar, boğazda takılma hissi, yutkunma güçlüğü, ses kısıklığı veya geçmeyen boğaz ağrısı gibi bulgular görülebilir.

Bu belirtiler her zaman HPV’ye bağlı değildir. Ancak uzun süre devam eden ağız, dil veya boğaz lezyonlarında kulak burun boğaz uzmanı ya da ilgili uzman tarafından değerlendirme yapılması gerekir.

Anüste HPV Belirtileri Nelerdir?

Anal bölgede HPV enfeksiyonu kaşıntı, siğil benzeri kabarıklıklar, tahriş, rahatsızlık hissi veya nadiren kanama ile kendini gösterebilir. Anal bölgede görülen siğiller hem kadınlarda hem erkeklerde ortaya çıkabilir.

Yüksek riskli HPV tipleri anal bölgede de hücresel değişikliklere yol açabilir. Bu nedenle anal bölgede uzun süre geçmeyen lezyon, kanama veya şüpheli kabarıklıklar varsa uzman değerlendirmesi gerekir.

Bebeklerde HPV Görülür mü?

Bebeklerde HPV nadir görülür. Bazı durumlarda doğum sırasında anneden bebeğe bulaş olabileceği bildirilmiştir. Bu durumda ağız içinde, solunum yollarında veya ciltte siğil benzeri lezyonlar ortaya çıkabilir.

Bebekte ağız içinde, boğazda veya ciltte şüpheli lezyon fark edilirse çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Bebeklerde HPV değerlendirmesi mutlaka hekim tarafından yapılmalıdır.

HPV Nasıl Bulaşır?

HPV’nin en sık bulaş yolu cinsel temastır. Vajinal, anal veya oral cinsel temasla bulaşabilir. HPV bulaşması için her zaman tam cinsel birleşme olması gerekmez; genital bölge teması da bulaş için yeterli olabilir.

HPV taşıyan kişide siğil olmaması, bulaştırıcılığın olmadığı anlamına gelmez. Kişi herhangi bir belirti göstermeden de HPV taşıyabilir ve virüsü partnerine bulaştırabilir.

Nadiren ortak kullanılan havlu, iç çamaşırı, jilet veya benzeri kişisel eşyalarla bulaş ihtimalinden söz edilse de HPV’nin temel bulaş yolu cinsel temastır.

Çok eşlilik, korunmasız cinsel ilişki, erken yaşta cinsel yaşama başlama ve bağışıklık sisteminin zayıflaması HPV enfeksiyonu riskini artırabilir.

Cinsel İlişki Olmadan HPV Bulaşır mı?

HPV en sık cinsel temasla bulaşır. Ancak bulaş için her zaman tam cinsel birleşme gerekmez. Genital bölgenin temas etmesi, oral temas veya enfekte bölgeyle yakın cilt teması bulaş açısından risk oluşturabilir.

Cinsel ilişki yaşamamış kişilerde HPV görülmesi daha nadirdir; ancak teorik olarak cilt teması veya doğum sırasında anneden bebeğe geçiş gibi farklı yollarla bulaş ihtimali olabilir.

Bu nedenle HPV değerlendirmesi yapılırken kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve risk durumu birlikte ele alınmalıdır.

HPV’den Korunma Yolları Nelerdir?

HPV’den korunmada en önemli yöntemlerden biri HPV aşısıdır. Aşı, özellikle cinsel yaşam başlamadan önce uygulandığında daha yüksek koruyuculuk sağlar. Bununla birlikte daha ileri yaşlarda da doktor değerlendirmesiyle aşı yapılabilir.

Kondom kullanımı HPV bulaşma riskini azaltabilir. Ancak HPV yalnızca kondomun kapattığı alanlarla sınırlı olmadığı için bulaşı tamamen engellemeyebilir. Buna rağmen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmada kondom önemli bir yöntemdir.

Tek eşlilik, riskli cinsel temaslardan kaçınma, düzenli jinekolojik kontroller ve tarama testlerine katılma HPV ile ilişkili hastalıkların erken tespitinde önemlidir.

Bağışıklık sisteminin güçlü tutulması da HPV enfeksiyonunun kontrol altına alınmasında destekleyici rol oynar. Sigara kullanmamak, düzenli uyumak, dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak genel sağlık açısından olduğu gibi HPV sürecinde de önemlidir.

HPV Aşısı Nedir?

HPV aşısı, HPV’nin belirli tiplerine karşı koruma sağlamayı amaçlayan bir aşıdır. Aşının içeriğine göre genital siğillere neden olan düşük riskli tiplere ve rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli tiplere karşı koruyuculuk sağlayabilir.

HPV aşısı özellikle HPV ile karşılaşmadan önce yapıldığında en etkili korumayı sağlar. Bu nedenle çocukluk ve ergenlik döneminde uygulanması önerilir. Ancak daha ileri yaşlarda da kişinin durumuna göre doktor tarafından değerlendirilebilir.

HPV aşısı yapılmış olsa bile rahim ağzı kanseri taramaları bırakılmamalıdır. Çünkü aşı tüm HPV tiplerine karşı koruma sağlamaz. Bu nedenle aşılı kadınların da belirlenen aralıklarla smear ve HPV taramalarına devam etmesi gerekir.

Aşı sonrası enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya şişlik görülebilir. Baş ağrısı, mide bulantısı veya hafif halsizlik gibi yan etkiler de olabilir. Ciddi yan etkiler ise oldukça nadirdir.

HPV Hangi Kanserlerle İlişkilidir?

HPV en çok rahim ağzı kanseriyle ilişkilendirilir. Rahim ağzı kanserlerinin büyük bölümünde yüksek riskli HPV tiplerinin rol oynadığı bilinmektedir.

Bunun dışında HPV; vajina, vulva, anüs, penis ve baş-boyun bölgesi kanserleriyle de ilişkili olabilir. Özellikle oral yolla bulaşan HPV tipleri ağız, boğaz, farinks ve larinks bölgesinde bazı kanser türlerinin gelişiminde etkili olabilir.

Bu nedenle HPV yalnızca kadınları ilgilendiren bir enfeksiyon değildir. Erkeklerde de genital siğil, penis kanseri, anal kanser ve baş-boyun kanserleriyle ilişkili olabilir.

HPV Testi Fiyatı Neye Göre Değişir?

HPV testi fiyatı, testin yapıldığı merkeze, testin kapsamına ve genotipleme yapılıp yapılmamasına göre değişebilir. Sadece yüksek riskli HPV taraması ile HPV tiplerini ayrıntılı belirleyen genotipleme testleri arasında fiyat farkı olabilir.

Özel hastaneler, tıp merkezleri ve laboratuvarlarda ücretlendirme kurumdan kuruma değişir. Bu nedenle en doğru fiyat bilgisi testin yapılacağı sağlık kuruluşundan alınmalıdır.

Türkiye’de ulusal tarama programı kapsamında uygun yaş grubundaki kadınlar için HPV-DNA testi KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak yapılabilmektedir.

HPV Testi Sigorta Tarafından Karşılanır mı?

HPV testinin sigorta tarafından karşılanıp karşılanmadığı, testin hangi kurumda yapıldığına, kişinin sigorta kapsamına ve testin tarama mı yoksa tanı amaçlı mı istendiğine göre değişebilir.

Devletin yürüttüğü toplum tabanlı tarama programında uygun yaş grubundaki kadınlar HPV-DNA testinden ücretsiz yararlanabilir. Özel sağlık sigortalarında ise kapsam poliçeye göre değiştiği için test öncesinde sigorta şirketinden veya sağlık kuruluşundan bilgi alınması gerekir.

Şüpheli İlişkiden Kaç Gün Sonra HPV Testi Yapılır?

HPV, bulaştıktan hemen sonra testte saptanmayabilir. Bu nedenle şüpheli ilişkiden hemen sonra yapılan test her zaman güvenilir sonuç vermeyebilir.

Test zamanlaması kişinin yaşına, risk durumuna, belirti olup olmamasına ve muayene bulgularına göre değişir. Genital siğil veya şüpheli lezyon varsa beklemeden uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.

Belirti yoksa testin ne zaman yapılacağına doktor karar vermelidir. Tarama yaşında olan kadınlarda rutin tarama programına göre HPV-DNA testi yapılabilir.

HPV Testi Sonrası Cinsel İlişkiye Girilebilir mi?

HPV testi sonrası genellikle cinsel ilişki açısından tıbbi bir engel yoktur. Test için rahim ağzından örnek alındıktan sonra bu durum test sonucunu etkilemez.

Ancak HPV pozitifliği, genital siğil, kanama, ağrı veya doktorun ayrıca belirttiği bir durum varsa cinsel ilişki konusunda hekimin önerisine göre hareket edilmelidir.

HPV bulaş riskini azaltmak için kondom kullanımı önemlidir; ancak kondom HPV bulaşını tamamen engellemeyebilir.

HPV Testinden Sonra Kanama Olur mu?

HPV testi sonrası genellikle kanama beklenmez. Ancak rahim ağzından sürüntü alındığı için bazı kişilerde kısa süreli hafif lekelenme olabilir. Bu durum çoğunlukla kendiliğinden geçer. Şiddetli kanama, uzun süren lekelenme, kötü kokulu akıntı, ateş veya belirgin ağrı olursa doktora başvurulmalıdır.

HPV testi için hastalarımı İzmir’de kendi muayenehanemde kabul etmekteyim.

Kaynakça

Kaynakça

• World Health Organization (WHO) – Cervical Cancer
• World Health Organization (WHO) – Human Papillomavirus and Cancer
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Human Papillomavirus Infection
• National Cancer Institute (NCI) – Cervical Cancer Screening HPV Test Guideline
• T.C. Sağlık Bakanlığı – Early Diagnosis Saves Lives
• Gültekin M, et al. – Initial Results of Population Based Cervical Cancer Screening Program Using HPV Testing in One Million Turkish Women
• Güner AE, et al. – HPV Prevention in Women Aged 30–65 in Istanbul

Sık Sorulan Sorular (SSS)