HPV testiniz pozitif çıktıysa, smear sonucunuzda ASC-US, LSIL, ASC-H, HSIL veya AGC gibi bir ifade varsa ya da biyopsi sonucunda CIN1, CIN2, CIN3 veya AIS yazıyorsa aklınıza ilk gelen ilk soru genellikle “Şimdi ne yapmalıyım?” olur.
Bu durumlarda bilmeniz gereken önemli nokta; HPV pozitifliği tek başına rahim ağzı kanseri olduğunuz anlamına gelmez. CIN2 veya CIN3 saptanması da invaziv kanser anlamına gelmez.
Ancak bazı yüksek riskli HPV enfeksiyonları kalıcı olduğunda, zaman içinde rahim ağzında kanser öncüsü değişikliklere yol açabiliyor. Bu nedenle asıl önemli olan, her hastaya aynı işlemi yapmak değil; hangi hastanın takip edileceğini, hangi hastaya kolposkopi yapılacağını ve kimin LEEP işlemi veya konizasyon gibi bir tedaviye ihtiyaç duyduğunu doğru belirlemektir.
İzmir’de kolposkopi ve LEEP için doktor araştırırken dikkat edilmesi gereken temel nokta; sadece işlemi yapan değil, HPV, smear, kolposkopi, biyopsi ve patoloji sonuçlarını birlikte değerlendirerek doğru süreci planlayan bir hekime başvurmak önemlidir.
HPV, Smear ve Biyopsi Sonuçları Birlikte Değerlendirilmelidir
Servikal hastalıkların yönetiminde tek bir test sonucuyla karar vermek çoğu zaman doğru olmaz. Hastanın HPV testi pozitif olabilir, smear testi anormal gelebilir veya biyopsi sonucunda CIN saptanabilir. Bu sonuçların her biri önemli olsa da çoğu zaman tek başına yeterli olmaz.
Süreç genel olarak adım adım ilerleyerek şu şekilde değerlendirilir:
- HPV testi,
- Smear testi,
- Kolposkopi yapılması,
- Biyopsi alınması,
- Patoloji sonucuna bakılması,
- Gerekirse LEEP/Konizasyon yapılması,
- Sonrasında takip edilmesi gerekmektedir.
Bu adımların herhangi bir aşamasında eksik veya uyumsuz değerlendirme yapılması, gereksiz işlem yapılmasına ya da gerekli tedavinin gecikmesine neden olabilir.
Örneğin smear sonucu yüksek dereceli bir lezyonu düşündürürken biyopsi sonucunun daha düşük dereceli gelmesi, her zaman sürecin bittiği anlamına gelmez. Böyle bir durumda sonuçların birbiriyle uyumlu olup olmadığı dikkatle değerlendirilmelidir.
Kolposkopi ve LEEP Kararı Neye Göre Verilir?
Kolposkopi ile rahim ağzı özel bir optik sistemle büyütülerek incelenir. Bu işlemde önemli olan yalnızca rahim ağzına bakılması değil, şüpheli alanların doğru yorumlanması ve gerekirse doğru yerden biyopsi alınmasıdır.
LEEP ise rahim ağzındaki anormal dokunun çıkarılmasını sağlayan bir işlemdir. Fakat LEEP kararı yalnızca HPV pozitifliğine göre verilmez.
LEEP kararı alınırke;
- HPV tipine,
- HPV’nin devamlılığına,
- smear sonucuna,
- kolposkopik bulgulara,
- biyopsi sonucuna,
- hastanın yaşına,
- önceki test sonuçlarına,
- gebelik planına göre kişiye özel olarak değerlendirilmelidir.
Amaç mümkün olduğunca fazla doku çıkarmak değildir. Amaç, hastalıklı alanı uygun şekilde çıkarırken gereksiz sağlıklı serviks dokusu kaybından kaçınmaktır. Bu denge özellikle genç ve ileride gebelik planlayan kadınlarda daha da önem arz etmektedir.
Her HPV Pozitif Hastaya LEEP Yapılır mı?
HPV Pozitif olan her hastaya LEEP yapılmaz. Her hastaya LEEP önerilmesi, HPV konusunda en sık karşılaşılan yanlış düşüncelerden biridir. HPV pozitifliği tek başına LEEP yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Bazı hastalarda takip yeterli olabiliyor. Bazı hastalarda kolposkopi ve biyopsi gerekebiliyor. Bazı hastalarda ise CIN2, CIN3, AIS, tekrarlayan yüksek dereceli lezyonlar veya invazyon şüphesi gibi nedenlerle LEEP ya da konizasyon gündeme alınabiliyor.
Buradaki temel yaklaşım: Gereksiz LEEP’ten kaçınmak kadar, gerekli LEEP’i geciktirmemek de önemlidir.
Bu nedenle süreç yalnızca “HPV var mı?” sorusuyla değil; HPV tipi, smear sonucu, kolposkopi bulguları, biyopsi sonucu ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek yönetilmelidir.
Jinekolojik Onkoloji Deneyimi Ne Zaman Önem Kazanır?
Her HPV pozitif hastanın jinekolojik onkoloji uzmanına başvurması gerekmez. Bazı durumlarda servikal prekanseröz hastalıkların yönetiminde deneyimli bir hekimin değerlendirmesi önemli olabilir.
Özellikle dikkatli değerlendirme gerekenler:
- HPV 16 veya HPV 18 pozitifliğinin devam etmesi,
- HSIL, ASC-H veya AGC gibi smear sonuçları,
- CIN2 veya CIN3 saptanması,
- AIS tanısı,
- tekrarlayan yüksek dereceli lezyonlar,
- daha önce LEEP yapılmasına rağmen anormal sonuçların devam etmesi,
- smear, kolposkopi ve biyopsi arasında uyumsuzluk,
- invaziv hastalık şüphesi.
Bu durumlarda amaç hastaya daha fazla işlem yapmak değildir. Tam tersine; gereksiz müdahaleden kaçınarak, gerekli müdahaleyi ise geciktirmemektir.
İzmir’de Kolposkopi ve LEEP Doktoru Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
İzmir’de kolposkopi veya LEEP için doktor araştırırken yalnızca “Kolposkopi yapıyor mu?” ya da “LEEP yapıyor mu?” sorusunu sormak yeterli olmayabilir. Asıl soru “Bu sürecin tamamını doğru yönetebilecek deneyime sahip mi?” olmalıdır.
Hekimin, özellikle yüksek riskli HPV pozitifliği veya yüksek dereceli servikal lezyonu bulunan bir hastalarda;
- Kolposkopiyi düzenli olarak uygulaması,
- Servikal prekanseröz hastalıkların yönetiminde deneyimli olması,
- HPV ve smear sonuçlarını risk temelli yorumlayabilmesi,
- Hedefli servikal biyopsi konusunda deneyimli olması,
- Gerektiğinde LEEP veya konizasyon uygulayabilmesi,
- Patoloji sonuçlarını cerrahi sınırlarla birlikte değerlendirebilmesi,
- İnvaziv hastalık şüphesinde sonraki süreci planlayabilmesi önemlidir.
Çünkü bu süreç tek bir işlemden ibaret değildir. HPV, smear, kolposkopi, biyopsi, patoloji, gerekirse LEEP veya konizasyon ve sonrasındaki takip birlikte ele alınmalıdır.
Amaç İşlem Yapmak Değil, Riski Doğru Yönetmektir
HPV, smear veya biyopsi sonucunda anormal bir ifade görülmesi her hastada aynı yaklaşımın uygulanacağı anlamına gelmez. Önemli olan, bu sonuçların risk düzeyine göre birlikte değerlendirilmesidir.
Kolposkopide önemli olan doğru lezyonu tanımak ve gerektiğinde doğru yerden biyopsi almaktır. LEEP’te önemli olan ise hastalıklı bölgeyi uygun şekilde çıkarırken gereksiz sağlıklı serviks dokusu kaybından kaçınmaktır.
Bu nedenle İzmir’de kolposkopi veya LEEP için doktor seçerken yalnızca “Bu işlemi yapıyor mu?” sorusunu değil; “Bu sürecin tamamını doğru yönetebilecek deneyime sahip mi?” sorusunu sormak daha doğru olacaktır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. HPV, smear, kolposkopi ve biyopsi sonuçları her hastaya özel olarak değerlendirilmelidir.
