English
HPV Nedir, Nasıl Bulaşır? HPV Aşısı Kanserden Korur mu?
HPV (Human Papilloma Virüs), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. Dünya genelinde cinsel olarak aktif kişilerin %80’inden fazlası yaşamı boyunca en az bir kez HPV ile karşılaşır. HPV’nin 200’den fazla tipi vardır. Bunların yaklaşık 40 tanesi genital bölgeyi etkiler; bazıları zararsız, bazıları ise kanser gelişimine yol açabilen yüksek riskli tiplerdir.
HPV Nasıl Bulaşır?
HPV, cilt temasıyla bile bulaşabilir; cinsel ilişki (vajinal, anal veya oral) en yaygın bulaşma yoludur. Kondom kullanımı riski azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz, çünkü virüs cilt temasından da geçebilir. Nadiren doğum sırasında anneden bebeğe bulaşma da mümkündür.
HPV Vücutta Ne Yapar?
HPV vücuda girdikten sonra bazı kişilerde bağışıklık sistemi virüsü birkaç ay içinde temizler. Ancak bazı kişilerde virüs kalıcı hale gelir (persistan enfeksiyon). Bu durum hücrelerde genetik hasara neden olur ve kanser gelişiminin ilk adımı olabilir.
HPV Hangi Kanserlerle İlişkilidir?
Yüksek riskli HPV tipleri (özellikle tip 16 ve 18) şu kanserlerle ilişkilidir:
- Rahim ağzı (serviks) kanseri – HPV ilişkisi %99’un üzerindedir.
- Vajina ve vulva kanserleri
- Anal (makat) kanseri
- Penis kanseri (erkeklerde)
- Ağız ve boğaz kanserleri (özellikle orofarenks)
Bu nedenle HPV sadece kadınlarda değil, erkeklerde de önemli bir halk sağlığı sorunudur.
HPV’nin kansere yol açma mekanizması nedir?
HPV, hücrelerin DNA’sına girerek bazı kanser genlerini (E6 ve E7) aktif hale getirir. Bu genler, hücrenin kontrolsüz şekilde çoğalmasına neden olur. Zaman içinde bu hücreler kansere dönüşür. Yani HPV, bir “tetikleyici” olarak davranır. Ama her HPV enfeksiyonu kanserle sonuçlanmaz süreklilik ve bağışıklık durumu belirleyicidir.
HPV Aşısı kansere Karşı Korur Mu?
Evet. HPV aşısı, kansere neden olan en tehlikeli HPV tiplerine karşı koruma sağlar. Günümüzde kullanılan Gardasil 9 aşısı, 9 farklı HPV tipine (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) karşı bağışıklık kazandırır. Aşı cinsel yaşam başlamadan önce yapılırsa en yüksek koruma sağlanır. Ancak yetişkinlerde de (45 yaşına kadar) koruyucu etkisi devam eder.
Aşağıdaki videoda smear testi ve HPV aşısı neden önemli sorusunun cevabını veriyorum.
HPV Pozitif Olmak Kanser Anlamına mı Gelir?
Hayır. HPV pozitiflik sadece virüsün varlığını gösterir, kanser anlamına gelmez. Çoğu HPV enfeksiyonu 6–18 ay içinde kendiliğinden temizlenir. Ancak virüs kalıcı hale gelirse, rahim ağzı hücrelerinde CIN (servikal displazi) adı verilen değişiklikler gelişebilir. Bu aşamada yapılan kolposkopi ve LEEP işlemleri, kansere dönüşmeden sorunu ortadan kaldırır.
HPV pozitif çıkarsa sorusunun cevabını aşağıdaki videodaki sohbette cevaplıyorum.
Erkekler HPV Aşısı Olmalı mı?
Erkeklerde HPV aşısı kesinlikle olmalıdır derim. Çünkü; HPV erkeklerde penis, anal bölge ve boğaz kanserlerine yol açabilir. Ayrıca erkekler virüsü farkında olmadan partnerlerine bulaştırabilir. Toplum genelinde aşılama oranı arttıkça hem kadınlarda hem erkeklerde HPV kaynaklı kanserler belirgin şekilde azalır.
HPV testi ve smear testi ne işe yarar?
Smear testinde, rahim ağzından alınan hücrelerde anormallik var mı diye bakılır. HPV DNA testinde ise kanser yapma riski yüksek HPV tipleri var mı, onu gösterir. Bu iki test birlikte uygulandığında, rahim ağzı kanseri riski neredeyse tamamen önlenebilir.
Son Söz
HPV, kansere yol açabilen ama önlenebilen bir virüstür. Aşı, düzenli smear testleri ve kolposkopi kontrolleri sayesinde erken tanı ve koruma mümkündür.
Yumurtalık Kanserinde Optimal Sitoredüksiyonun Prognostik Üstünlüğü
Yumurtalık kanseri, tanı anında çoğunlukla ileri evrede saptanan ve peritoneal yayılım eğilimi yüksek olan bir [...]
Devamını okuOca
Yumurtalık Kanserinde Geç Tanının Nedenleri
Yumurtalık kanseri, jinekolojik maligniteler arasında en yüksek mortalite oranına sahip hastalıklardan biridir. Bu olumsuz prognozun [...]
Devamını okuOca
Bartholin Kisti ve Absesi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
“Utandım, geçer sandım” demeyin. Bu ağrı kendiliğinden geçmez. Vajina girişinin bir tarafında ani başlayan şiddetli [...]
Devamını okuOca
Kadın Kanserlerinde Sessizlik, Utanma ve Gecikmiş Tanı
Kadın sağlığı söz konusu olduğunda, hâlâ birçok konu fısıltıyla konuşuluyor. “Kadın hastalıkları”, “rahim”, “yumurtalık” ya [...]
Devamını okuAra
Cinsel İlişki Sonrası Kanama Ne Zaman Ciddi Olur?
Kadın bedeni, en ufak değişiklikte bile bize bir şey anlatır. Ama çoğu zaman o sesi [...]
Devamını okuKas
Jinekolojik Kanserlerde Genetik Risk: BRCA, Lynch ve Ne Anlama Geliyor?
Bazı kadınlar kanserle tesadüfen değil, genetik bir mirasın sessiz etkisiyle karşılaşır. Bu genetik faktörler, rahim, [...]
Devamını okuKas
Menopoz Sonrası Hormon Replasman Tedavisi (HRT)
Menopoz, her kadının yaşam döngüsünün doğal bir parçasıdır. Ancak bu dönemde östrojen hormonunun azalmasıyla birlikte; [...]
Devamını okuKas
Radikal Histerektomi Nedir?
Radikal histerektomi, rahim ağzı (serviks) kanserinde uygulanan kapsamlı bir cerrahi yöntemdir. Bu ameliyatta sadece rahim [...]
Devamını okuEki
