English
Yumurtalık kanseri, tanı anında çoğunlukla ileri evrede saptanan ve peritoneal yayılım eğilimi yüksek olan bir malignitedir. Bu hastalık grubunda uzun dönem sağkalımı belirleyen en güçlü ve değiştirilebilir prognostik faktör, primer veya interval sitoredüktif cerrahinin başarısıdır.
Çok sayıda prospektif, retrospektif ve meta-analitik çalışma; rezidüel tümör hacmi ile progresyonsuz sağkalım (PFS) ve genel sağkalım (OS) arasında doğrusal, bağımsız ve doz-yanıt ilişkisi olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Güncel klinik pratikte optimal sitoredüksiyon, yalnızca teknik bir cerrahi hedef değil; kanıta dayalı, biyolojik temelli ve hasta prognozunu doğrudan belirleyen bir tedavi bileşeni olarak kabul edilmektedir.
İçindekiler
Sitoredüksiyonun Tanımı ve “Optimal” Kavramının Evrimi
Klasik tanımlamada optimal sitoredüksiyon, ≤1 cm makroskopik rezidüel tümör bırakılması olarak kabul edilmiştir. Ancak son yıllarda elde edilen veriler, rezidüel hastalık miktarı azaldıkça sağkalımın doğrusal olarak arttığını göstermiştir. Bu nedenle güncel hedef, makroskopik rezidüel hastalık bırakılmamasıdır (rezidü = 0).
Rezidüel Tümör Hacmi ile Sağkalım Arasındaki Kanıtlar
Meta-analizler ve çok merkezli çalışmalar, rezidüel tümör bırakılmayan hastalarda hem PFS hem de OS’nin anlamlı şekilde daha uzun olduğunu göstermektedir. Rezidüel hastalık miktarı, evre ve histolojik alt tipten bağımsız olarak en güçlü prognostik belirleyicidir.
Biyolojik Mekanizmalar
Yüksek tümör yükü hipoksi, klonal heterojenite ve kemoterapi direnci ile ilişkilidir. Sitoredüksiyon, bu biyolojik dezavantajları azaltır ve kemoterapinin etkinliğini artırır.
Peritoneal Yayılım ve Cerrahinin Kapsamı
Yumurtalık (over) kanseri sıklıkla peritoneal yüzeylere yayılır. Bu nedenle optimal sitoredüksiyon çoğu zaman üst abdominal cerrahi deneyimi gerektirir.
Cerrah ve Merkez Deneyimi
Yüksek hacimli merkezlerde optimal sitoredüksiyon oranları anlamlı derecede daha yüksektir. Bu durum multidisipliner yaklaşım ve cerrahi altyapı ile ilişkilidir.
Primer mi Interval Sitoredüksiyon mu?
Amaç her zaman maksimal ve güvenli sitoredüksiyondur. Hasta seçimi ve bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımı prognostik açıdan kritiktir.
Özet
Optimal sitoredüksiyon, yumurtalık kanserinde en güçlü, bağımsız ve değiştirilebilir prognostik faktördür. Cerrahi başarı, uzun dönem sağkalımın anahtarıdır.
